Thrips


نام علمی: THysanoptera

کلمه تریپس از دو کلمه(Thysano ) به معنی ریشک و (petera ) به معني بال مي باشد و اين اشاره به اين مطلب دارد كه حاشيه بال هاي اين حشرات داراي ريشك هاي بلندي است .

این حشرات در اغلب بخش های جهان وجود دارند که شبیه به پشه ریزی است که دارای رنگ زرد است. نرها به طول (1-9/0 میلیمتر ) درازا دارند , درحالی که ماده ها طول بیشتری دارند و 2/1 میلیمتر می باشند. تخم های این حشرات با چشم غیر مسلح دیده نمی شوند .

.

انواع مهم تریپس:

• thrips tabaci

• thrips franklinilla

• Heliothrips haemorrioidalis

Franklinia قرنطینه ای است و در ایران هنوز نیامده است ولی در انتقال ویروس از tabaci اثر بیشتری دارد.

شکل شناسی:

تريپس حشره اي ظريف با بال هاي حاشيه دار است . و حاشيه اي روي جفت پاهايشان ديده مي شود.تريپس هاي نا بالغ ،لارو(نمف) ناميده مي شوند . تریپس داراي شش پا ، شكم باريك و بال كوتاه مي باشند. بيشتر تريپس ها رنج رنگشان از نيمه شفاف سفيد تا زرد متمايل به قهوه ايي تيره يا سياه هستند. كه بسته به گونه و چرخه زندگيشان دارد. بيشتر تريپس ها رنج رنگشان از نيمه شفاف سفيد تا زرد متمايل به قهوه ايي تيره يا سياه هستند. كه بسته به گونه و چرخه زندگيشان دارد. تريپس در گلخانه بكرزا ( parthenogenic) است يعني بدون جفت گيري توليد نسل مي كند ونرها بندرت ديده مي شوند. ماده ها تخم هاي خود را در درون برگ يا ميوه قرار مي دهند. حشرات نر و ماده خيلي به هم شبيه هستند. حشرات نر كوچكترو فاقد تخم ريز و يا زائده لوله مانند در انتهاي شكم مي باشد.

چرخه زندگی:

چرخه زندگي تريپس شامل 6 مرحله می باشد. شامل تخم،2 مرحله لاروي فعال(نمف) ,مرحله پيش شفيرگي(prepupal (، مرحله شفيرگي(pupal) و مرحله بزرگ سالي مي باشد. تخم ها در سلول های پارانشیمی گل و برگ گذاشته می شوند ( خوشبختانه در این مرحله بسیاری از تخم ها می میرند). بعد از چند روز تخم ها باز شده و لاروها فوراً شروع به تغذیه از سلول های پارانشیمی و گرده گل ها می کنند. درطی دوره نمف توانایی تحرک افزایش می یابد.

تریپس ها بعد از مدت کوتاهی از تخم در آمده ( که بستگی به دما دارد). و خیلی فعال می شود. و تا 3 سانتیمتر میتواند بپرد. و به علت اندازه کوچکشان به راحتی توسط باد پخش می شوند. ماده ها پس از 3 روز از زندگیشان شروع به تخم گذاری می کنند .

روش ها ی تشخیص تریپس در گلخانه:

مشاهده کارتهای زرد و آبی

خسارت روی برگهای جوان که حالت نیش زدگی دارد .

خسارت روی غنچه ها و گل ها

همچنین اگر کاغذ سفیدی بر زیر گل یا برگ بگیریم و برگ را بتکانیم حشرات بر روی آن ریخته می شوند.

در مجموع شناسایی این آفت مشکل است زیرا تخم ها و آفت در زیر سطح برگ هستند. همچنین در مجموع تخم گذاری این حشره غیر معمول است چون ماده تخم هایش را با مدفوع خودش می پوشاند.

نحوه خسارت:

خسارت تريپس موجب زشت و بد شكل برگ ها مي شود. معروفیت تریپس به علت این است که ویروس از گیاهی به گیاه دیگر منتقل می شود. همچنین این آفت از اندام های گیاهی تغذیه می کند. تریپس ها دهانشان دارای قسمت های سوهان مانندی است که با آن گلبرگ گل یا برگ ها می مکند که این عمل باعث ایجاد رگه های قهوه ای بر گلبرگ های روشن گل ها می شود. همچنين تريپس موجب ضعيف شدن گياهان مي شود.

بیشترین خسارت تریپس بر گلهای زرد و صورتی می باشد که از مهم ترین آنها می توان به Buty by oger نوعی گل صورتی اشاره کرد. ( wisdom - king kong- sweet Avalanch )

همچنین ممکن است خط ها یا رگه های نقره ای یا سفید در شاخ و برگ گل ها ایجاد کند. بعد از این مرحله تنش اضافه شده و باعث تخریب بویژه در غنچه های کوچک می شود. برگ ها دفرمه شده و یا نقره ای رنگ می شوند. رنگ نقره ای به نظر می رسد به علت خالی شدن سلول های پارانشیمی توسط عمل مکیدن باشد.

بر اثر تغذيه تريپس قطرات بسيار كوچك مايع مايل به قرمز در هر دو سطح برگ ديده مي شود كه بوسيله تريپس ترشح شده اند .

و رنگ اين قطرات بتدريج سياه مي شود.اين گلبول هاي مايع (قطرات كوچك) از نظر اندازه بزرگ و سپس قلقلي مي شوند و بلافاصله يك گلبول ديگر شروع به تشكيل شدن مي كند، كه در نتيجه اين اعمال باعث بوجود آمدن لكه هاي سياه در مناطق مورد هجوم است.اين گلبول ها بعنوان بازدارنده هاي (پرداتور) عمل مي كنند.

تريپس به تعدادي از گياهان زينتي ، ميوه ها و سبزيجات هجوم آورده و از طريق از بين بردن جوانه ها ، گلها و بافت هاي برگ ها غذا مي خورند، سپس شيره گياه را مي مكند.آنها باعث دفرمه شدن و تغيير رنگ گل ها و جوانه ها و يا ايجاد نواحي با لكه هاي نقره اي در برگ مي شوند.

• تريپس ترجيح مي دهد ازبافت هايي كه جوان است و سرعت رشد زيادي دارد تغذيه كند . قبل از اينكه غنچه ها باز شوند تريپس از بافت گلبرگ تغذيه مي كند و باعث از بين رفتن آن مي شود. هنگامي كه جمعيت اين آفت افزايش پيدا مي كند غنچه هاي گل دفرمه مي شود و هنگام باز شدن خراب مي شود و روي گلبرگ ها لكه هاي قهوه اي رنگي ديده مي شود.

• در هنگام زياد شدن فعاليت و جمعيت تريپس موجب خسارت جدي به برگ يا ساقه شده و باعث (die back)مرگ برگ مي شود.

• در کل علایم و نشانه های تریپس شامل : پیچیدگی برگ , پژمردگی و ضعف برگ , تغییر رنگ برگ و کوچک ماندن میوه می باشد.

روشهروشهای مبارزه:

• استفاده از توری در دریچه تهویه جهت جلوگیری از ورود تریپس از محیط بیرون ( توری با مش 12*10 )

• شستشوی گل ها هم در موقع مشاهده تریپس می تواند موثر باشد.

استفاده از کارتهای زرد و آبی در هر 15-10متر مربع یک عدد- و به ارتفاع کمی بالاتر از سطح گیاه ( نکته مهم دراستفاده از کارت اینکه به ازای هر 2 کارت زرد 1 کارت آبی استفاده شود. )

تله هاي زرد چسبنده ( كارت زرد ) در طول راهروهاي داخل گلخانه ، نزديك در و پنجره ها و محل هاي ورودي نصب مي شود و حداقل هفته اي يك بار مورد بازديد قرار مي گيرد.

• لازم به ذکر است استفاده از این نوع کارت ها تنها برای حشرات بالدار به کار می رود.